![]() |
| 2025 рдоें Mutual Fund, SIP рдФрд░ FD рдХी рдкूрд░ी рддुрд▓рдиा |
Mutual Fund vs SIP vs FD: 2025 рдоें рдХौрди рд╣ै рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ Investment Option?
2025 рдоें рд╕рд╣ी рдиिрд╡ेрд╢ рдЪुрдирдиा рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ो рдЧрдпा рд╣ै। рдЖрдЬ рд╣рд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдЕрдкрдиे рдкैрд╕े рдХो рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд░рдЦрдиे рдХे рд╕ाрде-рд╕ाрде рдЕрдЪ्рдЫा рд░िрдЯрд░्рди рднी рдЪाрд╣рддा рд╣ै। рдРрд╕े рдоें рд╕рдмрд╕े рдЬ्рдпाрджा рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ैं. <>рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб
SIP (рд╕िрд╕्рдЯेрдоेрдЯिрдХ рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдк्рд▓ाрди) рдФрд░ <>рдмैंрдХ рдлिрдХ्рд╕्рдб рдбिрдкॉрдЬिрдЯ (FD)।рд▓ेрдХिрди рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдЖрдЦिрд░ рдЗрдирдоें рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ рдХौрди рд╣ै? рдХौрди рдЬ्рдпाрджा рд░िрдЯрд░्рди рджेрддा рд╣ै? рдХिрд╕рдоें рдЬोрдЦिрдо рд╣ै? рдФрд░ рдХिрд╕ рд╡िрдХрд▓्рдк рд╕े рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि рдоें рдмрдиाрдИ рдЬा рд╕рдХрддी рд╣ै?
рдЗрд╕ рдкूрд░ी рдЧाрдЗрдб рдоें рд╣рдо рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб, SIP рдФрд░ FD рдХी рдкूрд░ी рддुрд▓рдиा рдХрд░ेंрдЧे рддाрдХि рдЖрдк рдЕрдкрдиे рд╡िрдд्рддीрдп рд▓рдХ्рд╖्рдпों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд╕рд╣ी рдиिрд░्рдгрдп рд▓े рд╕рдХें।
ЁЯУМ Table of Contents
- рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдХ्рдпा рд╣ै?
- SIP рдХ्рдпा рд╣ै?
- FD рдХ्рдпा рд╣ै?
- рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб vs SIP vs FD рддुрд▓рдиा
- 2025 рдоें рд░िрдЯрд░्рди рддुрд▓рдиा
- рдЬोрдЦिрдо рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा
- рдХрд░ рд▓ाрдн
- рдХौрди рд╕ा рд╡िрдХрд▓्рдк рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ рд╣ै?
- FAQ
- рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
ЁЯУИ рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдХ्рдпा рд╣ै?
рдлंрдб рдПрдХ рдРрд╕ा рдиिрд╡ेрд╢ рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдХрдИ рдиिрд╡ेрд╢рдХों рдХा рдкैрд╕ा рдПрдХ рд╕ाрде рдЬрдоा рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै рдФрд░ рдЙрд╕े рд╢ेрдпрд░ рдмाрдЬाрд░ рдмॉрди्рдб рдФрд░ рдЕрди्рдп рд╕ंрдкрдд्рддिрдпों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдпрд╣ рдкैрд╕ा рдкेрд╢ेрд╡рд░ рдлंрдб рдоैрдиेрдЬрд░्рд╕ рдж्рд╡ाрд░ा рдк्рд░рдмंрдзिрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।
рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдХे рдлाрдпрджे
- рдкेрд╢ेрд╡рд░ рдк्рд░рдмंрдзрди
- рд╡िрд╡िрдзीрдХрд░рдг
- рдЙрдЪ्рдЪ рд░िрдЯрд░्рди рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा
- рдЕрд╡рдзि рдоें рд╕ंрдкрдд्рддि рд╕ृрдЬрди
- рдХрд░ рдмрдЪрдд рд╡िрдХрд▓्рдк
рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдХे рдиुрдХрд╕ाрди
- рдмाрдЬाрд░ рдЬोрдЦिрдо рд░рд╣рддा рд╣ै
- рд▓рдШु рдЕрд╡рдзि рдоें рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै
- рд░िрдЯрд░्рди рдиिрд╢्рдЪिрдд рдирд╣ीं рд╣ोрддा
ЁЯТ░ SIP рдХ्рдпा рд╣ै?
SIP рдпाрдиी рд╕िрд╕्рдЯेрдоेрдЯिрдХ рдЗрди्рд╡ेрд╕्рдЯрдоेंрдЯ рдк्рд▓ाрди рдПрдХ рддрд░ीрдХा рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдЖрдк рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे рдПрдХ рдЫोрдЯी рд░ाрд╢ि рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рддे рд╣ैं।
SIP рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि рдХे рдиिрд╡ेрд╢ рдФрд░ рд╕ंрдкрдд्рддि рд╕ृрдЬрди рдХे рд▓िрдП рд╕рдмрд╕े рд▓ोрдХрдк्рд░िрдп рддрд░ीрдХा рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
SIP рдХे рдлाрдпрджे
- ₹100 рд╕े рд╢ुрд░ुрдЖрдд
- рдЪрдХ्рд░рд╡ृрдж्рдзि рдм्рдпाрдЬ рдХा рд▓ाрдн
- рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдмрдирддा рд╣ै
- рд░ुрдкрдпे рдХी рдФрд╕рдд рд▓ाрдЧрдд
- рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि рдоें рдмрдб़ा рдХोрд╖
SIP рдХे рдиुрдХрд╕ाрди
- рдмाрдЬाрд░ рдЧिрд░рдиे рдкрд░ рдоूрд▓्рдп рдХрдо рд╣ो рд╕рдХрддी рд╣ै
- рдзैрд░्рдп рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै
- рд▓рдШु рдЕрд╡рдзि рдоें рдХрдо рд░िрдЯрд░्рди рдоिрд▓ рд╕рдХрддा рд╣ै
ЁЯПж FD (рдлिрдХ्рд╕्рдб рдбिрдкॉрдЬिрдЯ) рдХ्рдпा рд╣ै?
FD рдпाрдиी рдлिрдХ्рд╕्рдб рдбिрдкॉрдЬिрдЯ рдмैंрдХ рдж्рд╡ाрд░ा рджिрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдиिрд╡ेрд╢ рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै рдЬिрд╕рдоें рдЖрдкрдХो рдиिрд╢्рдЪिрдд рдм्рдпाрдЬ рджрд░ рдоिрд▓рддा рд╣ै।
рдпрд╣ рдЙрди рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рдЕрдЪ्рдЫा рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै рдЬो рдмिрдиा рдЬोрдЦिрдо рдХे рдЧाрд░ंрдЯीрдб рд░िрдЯрд░्рди рдЪाрд╣рддे рд╣ैं।
FD рдХे рдлाрдпрджे
- рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдиिрд╡ेрд╢
- рдЧाрд░ंрдЯीрдб рд░िрдЯрд░्рди
- рд╡рд░िрд╖्рда рдиाрдЧрд░िрдХों рдХो рдЕрддिрд░िрдХ्рдд рдм्рдпाрдЬ
- рдиिрд╢्рдЪिрдд рдЖрдп
FD рдХे рдиुрдХрд╕ाрди
- рдХрдо рд░िрдЯрд░्рди
- рдХो рдоाрдд рдирд╣ीं рджे рдкाрддी
- TDS рд▓ाрдЧू рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै
ЁЯУК рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб vs SIP vs FD рддुрд▓рдиा
| рд╡िрд╢ेрд╖рддा | рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб | SIP | FD |
|---|---|---|---|
| рдЬोрдЦिрдо | рдордз्рдпрдо рд╕े рдЙрдЪ्рдЪ | рдордз्рдпрдо | рдмрд╣ुрдд рдХрдо |
| рд░िрдЯрд░्рди | 10%. 15% | 12%. 18% | 6%. 7.5% |
| рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा | рдмाрдЬाрд░ рдЖрдзाрд░िрдд | рдмाрдЬाрд░ рдЖрдзाрд░िрдд | рдмैंрдХ рдЧाрд░ंрдЯीрдб |
| рддрд░рд▓рддा | рдЙрдЪ्рдЪ | рдЙрдЪ्рдЪ | рдордз्рдпрдо |
| рдХрд░ рд▓ाрдн | ELSS рдоें | ELSS SIP рдоें | рдХрд░ рдпोрдЧ्рдп |
| рд╕рдмрд╕े рдЕрдЪ्рдЫा | рд╕ंрдкрдд्рддि рд╕ृрдЬрди | рдЕрд╡рдзि рдХे рд▓рдХ्рд╖्рдп | рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдЖрдп |
ЁЯФе 2025 рдоें рд░िрдЯрд░्рди рддुрд▓рдиा
2025 рдоें рдЕрдЧрд░ рд╣рдо рдФрд╕рдд рд░िрдЯрд░्рди рдХी рдмाрдд рдХрд░ें рддो SIP рдФрд░ рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдиे FD рдХी рддुрд▓рдиा рдоें рдЬ्рдпाрджा рд░िрдЯрд░्рди рджिрдП рд╣ैं।
₹5,000 рдоाрд╕िрдХ SIP рдЙрджाрд╣рд░рдг
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рд╣рд░ рдорд╣ीрдиे ₹5,000 SIP рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рдФрд╕рдд рд░िрдЯрд░्рди 12% рдоिрд▓рддा рд╣ै, рддो:
- 10 рд╕ाрд▓ рдмाрдж ₹11 рд▓ाрдЦ
- 15 рд╕ाрд▓ рдмाрдж рд▓рдЧрднрдЧ ₹25 рд▓ाрдЦ
- 20 рд╕ाрд▓ рдмाрдж рд▓рдЧрднрдЧ ₹50 рд▓ाрдЦ+
₹5 рд▓ाрдЦ FD рдЙрджाрд╣рд░рдг
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк ₹5 рд▓ाрдЦ FD рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ 7% рдм्рдпाрдЬ рдоिрд▓рддा рд╣ै:
- 1 рд╕ाрд▓ рдмाрдж рд▓рдЧрднрдЧ ₹35,000 рдм्рдпाрдЬ
- 5 рд╕ाрд▓ рдмाрдж рд▓рдЧрднрдЧ ₹7 рд▓ाрдЦ рдХुрд▓ рдоूрд▓्рдп
рдпाрдиी рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि рдоें SIP рдФрд░ рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдЬ्рдпाрджा рд╕ंрдкрдд्рддि рдмрдиा рд╕рдХрддे рд╣ैं।
⚠️ рдЬोрдЦिрдо рдФрд░ рд╕ुрд░рдХ्рд╖ा рддुрд▓рдиा
FD рдоें рдЬोрдЦिрдо
FD рдоें рдмрд╣ुрдд рдХрдо рдЬोрдЦिрдо рд╣ोрддा рд╣ै рдХ्рдпोंрдХि рдпрд╣ рдмैंрдХ рдж्рд╡ाрд░ा рдЧाрд░ंрдЯीрдб рд╣ोрддा рд╣ै।
рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб, рдФрд░ SIP рдоें рдЬोрдЦिрдо
рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдФрд░ SIP рдмाрдЬाрд░ рд╕े рдЬुрдб़े рд╣ोрддे рд╣ैं рдЗрд╕рд▓िрдП рдЗрдирдоें рдЙрддाрд░-рдЪрдв़ाрд╡ рд╣ोрддा рд░рд╣рддा рд╣ै।
рд▓ेрдХिрди рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि рдоें рдЕрдЪ्рдЫी рдХंрдкрдиिрдпों рдФрд░ рдЗंрдбेрдХ्рд╕ рдлंрдбों рдоें рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рд╕े рдЕрдЪ्рдЫा рд░िрдЯрд░्рди рдоिрд▓рдиे рдХी рд╕ंрднाрд╡рдиा рд░рд╣рддी рд╣ै।
ЁЯТ╕ рдХрд░ рд▓ाрдн рддुрд▓рдиा
| рдиिрд╡ेрд╢ | рдХрд░ рд▓ाрдн |
|---|---|
| ELSS рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб | 80C рдХрд░ рд▓ाрдн |
| ELSS SIP | 80C рдХрд░ рд▓ाрдн |
| FD | рдХрд░ рдпोрдЧ्рдп рдм्рдпाрдЬ |
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдХрд░ рдмрдЪрдд рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рддो ELSS SIP рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
ЁЯУ▒ рдиिрд╡ेрд╢ рдХे рд▓िрдП рд╕рд░्рд╡рд╢्рд░ेрд╖्рда рдРрдк्рд╕
- Groww
- Zerodha Coin
- Paytm Money
- Kuvera
- Angel One
ЁЯФе рд╢ुрд░ुрдЖрддी рд▓ोрдЧों рдХे рд▓िрдП рд╕рд░्рд╡рд╢्рд░ेрд╖्рда рд░рдгрдиीрддि
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рд╢ुрд░ुрдЖрддी рд╣ैं:
- ₹500 SIP рд╢ुрд░ू рдХрд░ें
- рдЗंрдбेрдХ्рд╕ рдлंрдб рдЪुрдиें
- рд▓ंрдмी рдЕрд╡рдзि рдХा рд▓рдХ्рд╖्рдп рд░рдЦें
- рдмाрдЬाрд░ рдЧिрд░рдиे рдкрд░ рдШрдмрд░ाрд╣рдЯ рди рдХрд░ें
- рд╣рд░ рд╕ाрд▓ SIP рдмрдв़ाрдПं
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рд╡рд░िрд╖्рда рдиाрдЧрд░िрдХ рд╣ैं:
- FD рдЕрдЪ्рдЫा рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ो рд╕рдХрддा рд╣ै
- рдоाрд╕िрдХ рдЖрдп рдХे рд▓िрдП FD рдЙрдкрдпोрдЧी рд╣ै
- рдЬोрдЦिрдо рдХрдо рд░рд╣рддा рд╣ै
ЁЯПЖ рдЖрдЦिрд░ рд╕рдмрд╕े рдмेрд╣рддрд░ рдХौрди рд╣ै?
FD рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдмेрд╣рддрд░ рд╣ै?
- рд╡рд░िрд╖्рда рдиाрдЧрд░िрдХ
- рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдиिрд╡ेрд╢ рдЪाрд╣рдиे рд╡ाрд▓े
- рдиिрд╢्рдЪिрдд рдЖрдп рдЪाрд╣рдиे рд╡ाрд▓े
SIP рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдмेрд╣рддрд░ рд╣ै?
- рд▓ंрдмे рд╕рдордп рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े
- рдзрди рдмрдиाрдиे рд╡ाрд▓े
- рд╡िрдд्рддीрдп рдЖрдЬाрджी рдЪाрд╣рдиे рд╡ाрд▓े
- рдирдП рдиिрд╡ेрд╢рдХ
рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдмेрд╣рддрд░ рд╣ै?
- рдЙрдЪ्рдЪ рд░िрдЯрд░्рди рдЪाрд╣рдиे рд╡ाрд▓े
- рдмाрдЬाрд░ рдХी рд╕рдордЭ рд░рдЦрдиे рд╡ाрд▓े
- рдХрд░ рдмрдЪрдд рдХрд░рдиे рд╡ाрд▓े рдиिрд╡ेрд╢рдХ
❓ рдЕрдХ्рд╕рд░ рдкूрдЫे рдЬाрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рд╡ाрд▓
1. рдХ्рдпा SIP рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рд╣ै?
рд╣ाँ SIP рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдкрд░ рдЖрдзाрд░िрдд рд╣ै рдЗрд╕рд▓िрдП рд▓ंрдмे рд╕рдордп рдоें рдЗрд╕े рдЕрдЪ्рдЫा рдиिрд╡ेрд╢ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
2. рдХ्рдпा рдПрдлрдбी рдЬोрдЦिрдо рдоुрдХ्рдд рд╣ै?
рдПрдлрдбी рдоें рдЬोрдЦिрдо рдмрд╣ुрдд рдХрдо рд╣ोрддा рд╣ै рдФрд░ рдпрд╣ рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдиिрд╡ेрд╢ рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
3. рдХ्рдпा SIP рд╕े рдХрд░ोрдб़рдкрддि рдмрди рд╕рдХрддे рд╣ैं?
рд╣ाँ рд▓ंрдмे рдФрд░ рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди рдХे рд╕ाрде SIP рдмрдб़ा рдХॉрд░्рдкрд╕ рдмрдиा рд╕рдХрддी рд╣ै।
4. рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдФрд░ SIP рдоें рдХ्рдпा рдлрд░्рдХ рд╣ै?
рдлंрдб рдПрдХ рдиिрд╡ेрд╢ рдЙрдд्рдкाрдж рд╣ै рдЬрдмрдХि SIP рдиिрд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рдХा рддрд░ीрдХा рд╣ै।
5. рдирдП рдиिрд╡ेрд╢рдХों рдХे рд▓िрдП рдХ्рдпा рдмेрд╣рддрд░ рд╣ै?
рдХे рд▓िрдП SIP рд╕рдмрд╕े рдЖрд╕ाрди рдФрд░ рдмेрд╣рддрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк рдоाрдиा рдЬाрддा рд╣ै।
ЁЯФЧ Related Articles
✅ рдиिрд╖्рдХрд░्рд╖
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рд╕ुрд░рдХ्рд╖िрдд рдиिрд╡ेрд╢ рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рддो рдПрдлрдбी рдЕрдЪ्рдЫा рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ै।
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рд▓ंрдмे рд╕рдордп рддрдХ рдзрди рдмрдиाрдиा рдФрд░ рд╡िрдд्рддीрдп рдЖрдЬाрджी рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рддो SIP рдФрд░ рдо्рдпूрдЪुрдЕрд▓ рдлंрдб рдмेрд╣рддрд░ рд╡िрдХрд▓्рдк рд╣ैं।
рдЖрдЬ рдХे рд╕рдордп рдоें рд╡िрдд्рддीрдп рдпोрдЬрдиा рдмрд╣ुрдд рдЬрд░ूрд░ी рд╣ै। рдЗрд╕рд▓िрдП рдЬрд▓्рджी рд╢ुрд░ुрдЖрдд рдХрд░ें рдФрд░ рдиिрд░ंрддрд░рддा рд░рдЦें।
рдЫोрдЯी рд╢ुрд░ुрдЖрдд + рдЕрд╡рдзि + рдЕрдиुрд╢ाрд╕рди = рдмрдб़ा, рдзрди рдмрдиाрдиा
✍️ рд░ाрдЬाрд░ाрдо рдкрдЯेрд▓
рд░ाрдЬाрд░ाрдо рдордиी рдм्рд▓ॉрдЧ

рдЯिрдк्рдкрдгिрдпाँ
рдПрдХ рдЯिрдк्рдкрдгी рднेрдЬें
рдЖрдкрдХे рд╕ुрдЭाрд╡ рдФрд░ рд╕рд╡ाрд▓ рд╣рдоाрд░े рд▓िрдП рдХ़ीрдорддी рд╣ैं। рдиीрдЪे рдХрдоेंрдЯ рдХрд░ें, рд╣рдо рдЬрд▓्рдж рдЬрд╡ाрдм рджेंрдЧे। рд╕рднी рдХрдоेंрдЯ рд╣рдоाрд░ी рдЬांрдЪ рдХे рдмाрдж рд╣ी рдкрдм्рд▓िрд╢ рд╣ोрддे рд╣ैं।